Báo cáo tóm tắt quy hoạch tổng thể Thủ Đô tầm nhìn 100 năm

Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, Hà Nội đã nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính và mở rộng không gian đô thị nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô. Sau dấu mốc mở rộng địa giới hành chính theo Nghị quyết số 15/2008/NQ-QH12 của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội năm 2011, tạo nền tảng cho quá trình phát triển đô thị trong hơn một thập kỷ qua. Tiếp đó, thực hiện Luật Quy hoạch 2017, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024 cùng các định hướng lớn từ Trung ương, Hà Nội đã triển khai lập và điều chỉnh nhiều quy hoạch quan trọng như Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cho thấy nhiều vấn đề tồn tại của đô thị Hà Nội vẫn chưa được giải quyết triệt để. Các “điểm nghẽn” như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng, cải tạo chung cư cũ hay thiếu đồng bộ trong phát triển đô thị đang tạo áp lực lớn lên quá trình phát triển của Thủ đô. Bên cạnh đó, yêu cầu phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng bộ mặt đô thị hiện đại cũng đòi hỏi phải có một chiến lược quy hoạch mới với tầm nhìn dài hạn hơn.

Trong bối cảnh cả nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đột phá và xây dựng mô hình quản trị hiện đại, Hà Nội được định hướng phát triển theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm với 4 trụ cột “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo – Kết nối toàn cầu”. Thành phố cũng xác định tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch”, lấy hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và không gian phát triển mới làm động lực tăng trưởng. Chính vì vậy, việc xây dựng quy hoạch thủ đô tầm nhìn 100 năm không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm mở rộng dư địa phát triển, tái cấu trúc không gian đô thị và tạo nền tảng cho Hà Nội vươn lên trở thành đô thị toàn cầu trong tương lai.

Định hướng mới này cũng được hậu thuẫn bởi nhiều cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng như các kết luận của Bộ Chính trị, các nghị quyết của Quốc hội cùng cơ chế đặc thù dành cho Thủ đô. Việc rà soát và hợp nhất các quy hoạch hiện có để xây dựng một quy hoạch tổng thể thống nhất sẽ giúp Hà Nội giải quyết triệt để những hạn chế tồn tại nhiều năm qua, đồng thời tạo bước đột phá về hạ tầng, kinh tế, đô thị thông minh và chất lượng sống. Với tầm nhìn dài hạn, quy hoạch thủ đô tầm nhìn 100 năm được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng đưa Hà Nội bước vào “kỷ nguyên vươn mình”, phát triển bền vững, hiện đại nhưng vẫn giữ gìn được giá trị văn hiến và bản sắc riêng của Thủ đô ngàn năm tuổi.