Kỳ họp thứ 29 ngày 13/12, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục để thực hiện khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội. Nghị quyết nhằm triển khai hiệu quả cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội, bảo đảm tiến độ các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Bối cảnh của Nghị quyết 258/QH15
Trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về hạ tầng, không gian đô thị và chất lượng sống, việc triển khai các dự án lớn, quan trọng luôn đối mặt với nhiều rào cản về thủ tục, cơ chế và nguồn lực. Thực tiễn cho thấy, dù có chủ trương đúng đắn, nhiều dự án trọng điểm vẫn bị chậm tiến độ do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, phân cấp thẩm quyền, lựa chọn nhà đầu tư hoặc áp dụng các quy định pháp luật còn chồng chéo.
Trước yêu cầu cấp thiết đó, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết 258/QH15, cho phép thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội. Đây được xem là bước đi mang tính đột phá, tạo hành lang pháp lý linh hoạt hơn để Hà Nội chủ động triển khai các dự án chiến lược, phù hợp với định hướng Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.
Những điều chỉnh trong Nghị quyết 258/QH15
Nghị quyết 258/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và có hiệu lực từ 12/12/2025, thời gian thí điểm là 05 năm. Nghị quyết quy định việc áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù trong các lĩnh vực: Đầu tư, Quy hoạch, Đô thị, Kiến trúc – xây dựng, Đất đai, Tài chính.
Mục tiêu xuyên suốt của nghị quyết là đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả triển khai các dự án lớn, quan trọng, đồng thời vẫn đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Cơ chế áp dụng theo Nghị quyết 258/QH15
Một trong những nội dung cốt lõi của nghị quyết 258/QH15 là làm rõ phạm vi các dự án được áp dụng cơ chế đặc thù. Theo đó, dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô bao gồm:
Dự án đầu tư công theo quy định của Luật Đầu tư công;
Dự án thực hiện theo phương thức đối tác công – tư (PPP);
Dự án có tổng mức đầu tư lớn, từ khoảng 30.000 tỷ đồng trở lên;
Dự án có tính chất chiến lược, tác động lớn đến phát triển kinh tế – xã hội, không gian đô thị và hạ tầng Thủ đô;
Dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, giải quyết các điểm nghẽn về giao thông, môi trường, hạ tầng kỹ thuật.
Việc xác định rõ nhóm dự án này giúp tập trung nguồn lực, tránh dàn trải, đồng thời tạo điều kiện để các dự án thực sự quan trọng được tháo gỡ nhanh hơn về thủ tục
Phân thêm thẩm quyền của HĐND và UBND theo Nghị Quyết 258/NQ
Một trong những nội dung được đánh giá cao của nghị quyết 258/QH15 là việc tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền Thủ đô. Theo đó, HĐND và UBND TP. Hà Nội được trao thêm thẩm quyền trong việc:
Quyết định chủ trương đầu tư đối với một số dự án lớn;
Phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, dự án trong phạm vi cho phép;
Tổ chức triển khai nhanh các thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng.
Cơ chế này giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi ý kiến từ nhiều cấp, nhiều ngành, đồng thời phát huy vai trò chủ động, trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý và phát triển đô thị.
Cơ chế đặc thù về thu hồi đất, bồi thường và tái định cư
Vấn đề giải phóng mặt bằng luôn là “nút thắt” lớn nhất đối với các dự án hạ tầng và đô thị tại Hà Nội. Nhận diện rõ điều này, nghị quyết 258/QH15 cho phép áp dụng một số cơ chế đặc thù trong thu hồi đất, bồi thường và tái định cư.
Cụ thể, HĐND TP. Hà Nội được quyết định các trường hợp thu hồi đất phục vụ dự án lớn, quan trọng; đồng thời áp dụng mức bồi thường, hỗ trợ cao hơn so với quy định chung trong một số trường hợp. Mục tiêu là tạo sự đồng thuận xã hội, đảm bảo người dân bị thu hồi đất có điều kiện ổn định cuộc sống, từ đó đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.
Quy định về lựa chọn nhà đầu tư và nhà thầu
Đối với các dự án lớn, quan trọng, việc lựa chọn nhà đầu tư và nhà thầu có vai trò then chốt. Nghị quyết 258/QH15 cho phép áp dụng các quy trình đặc thù trong một số trường hợp, nhưng vẫn đặt ra yêu cầu cao về:
Năng lực tài chính;
Kinh nghiệm thực hiện dự án tương tự;
Trách nhiệm, cam kết tiến độ và chất lượng.
Thông qua đó, nghị quyết vừa tạo điều kiện rút ngắn thủ tục, vừa đảm bảo lựa chọn được nhà đầu tư đủ năng lực, tránh tình trạng dự án “treo” hoặc triển khai kém hiệu quả.
Nghị quyết 258/QH15 tạo hành lang cơ sở cho Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm
Nghị quyết 258/QH15 không tồn tại độc lập mà gắn chặt với định hướng quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Trong bức tranh dài hạn đó, nghị quyết đóng vai trò là công cụ thể chế hóa, giúp hiện thực hóa các định hướng quy hoạch thông qua những dự án cụ thể.
Nghị quyết 258/QH15 là một dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô Hà Nội. Việc thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án lớn, quan trọng không chỉ nhằm giải quyết các vướng mắc trước mắt, mà còn tạo tiền đề cho việc xây dựng một mô hình quản lý đô thị hiện đại, hiệu quả và phù hợp với tầm nhìn dài hạn.
Trong giai đoạn tới, hiệu quả thực tế của nghị quyết sẽ phụ thuộc lớn vào cách tổ chức triển khai, giám sát và đánh giá. Tuy nhiên, có thể khẳng định rằng nghị quyết 258/QH15 đã mở ra một không gian chính sách mới, góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng sống và từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại, phát triển bền vững.
